Dislokeerde Martensiet
Dislokeerde martensiet is 'n subvorm van martensiet met 'n hoë aantal versetsels in lae-koolstofstaal. Dit bied 'n goeie kombinasie van sterkte en vervormbaarheid.
Fisies-chemiese werkingsmeganisme
Dislokeerde martensiet ontstaan deur vinnige afkoeling van lae-koolstofstaal, waar die atoomstruktuur in 'n glasharde, hoogs versetelde vorm verander. Hierdie versetsels is lynfoute in die kristalrooster wat die beweging van atome belemmer en sodoende tot verhoging van sterkte bydra.
Metallurgiese relevansie en risico's by sweis
Dislokeerde martensiet kan in lae-koolstofstaal by vinnige afkoeling ontstaan, wat tot verhoogde hardheid en laer vervormbaarheid lei. Dit kan tot krake of breuke in die werkstuk lei, veral wanneer die sweisnaat onder meganiese belasting staan. Verder kan die hoë hardheid die sweis bemoeilik en die lewensduur van die sweisnaat verminder.
Werkwinkelpraktyk en handleidings
Om dislokeerde martensiet te vermy, moet by lae-koolstofstaal 'n beheerde afkoeling uitgevoer word. Dit kan deur die gebruik van verkoelingswater of spesiale verkoelingsmedia bereik word. Die verkoelingstempo moet so ingestel wees dat die kritieke temperatuurvenster (t8/5) tussen 10 en 20 sekondes lê. Dit verhoed te vinnige afkoeling en die vorming van dislokeerde martensiet.