Dislokeerde martensietstruktuur
Dislokeerde martensietstruktuur is 'n sterk verskuiwingsryke, latvormige kristaltoestand in staal. Dit ontstaan deur plastiese relaksasie tydens die skuitvervorming en lei tot hoë spanningopbou.
Fisies-chemiese werkingsmeganisme
Die martensietstruktuur vorm by vinnige afkoeling van hoëtemperatuurstaal, waardeur die kristalrooster sterk vervorm word. Dit lei tot 'n latvormige rangskikkingstoestand met baie verskuiwings (dislokasies). Die plastiese relaksasie tydens die skuitvervorming kan hierdie verskuiwings verder versterk, wat tot 'n dislokeerde martensietstruktuur lei.
Metallurgiese relevansie & risiko's tydens sweiswerk
'n Dislokeerde martensietstruktuur is baie hard en het 'n hoë spanningopbou. Dit kan tot warmbars en lyfspanning lei, veral by verdere vervorming of meganiese belasting. Die hardheid maak die materiaal ook moeilik om te bewerk en te vorm.
Werkswinkelpraktyk & handelingsinstruksies
Om 'n dislokeerde martensietstruktuur te vermy, is dit belangrik om die afkoelspoed tydens die sweisproses te beheer. Dit kan bereik word deur die keuse van die paslike sweismetode en -parameters. By staal met hoë koolstofinhoud is 'n stadige afkoeling (bv. deur nagtelike sweis of warmteruiler) aan te beveel. Die nabehandeling deur temperering kan die spanningopbou verminder en die materiaal sagter maak.