Koolstof-ekwivalent
Die koolstof-ekwivalent is 'n berekende waarde wat die invloed van verskillende legeringselemente op die verhardingsgedrag en koueskeurbaarheid van konstruksiestale tydens sweiswerk opsom. Dit help met die keuse van die regte sweismetode.
Fisies-chemiese werkingsmeganisme
Die koolstof-ekwivalent (CE) is 'n som wat die totale invloed van koolstof en ander elemente soos silikon, chroom, molibdeen en nikkel op die verhardingsgedrag van 'n staal bereken. Hierdie berekening neem in ag dat sekere elemente soortgelyk aan koolstof optree en die mikrostruktuur van die staal beïnvloed.
Metallurgiese relevansie & risiko's tydens sweiswerk
'n Hoë koolstof-ekwivalent lei tot 'n sterker verhardingsgedrag, wat die vatbaarheid vir koueskeure verhoog. Dit kan krake en vervorming in die sweisnaat veroorsaak. By 'n lae CE is die mikrostruktuur sagter en minder vatbaar vir koueskeure, maar moontlik nie so sterk soos verlang nie.
Werkswinkelpraktyk & optrede-instruksies
Om die koolstof-ekwivalent te bereken, tel die hoeveelhede koolstof en die ooreenstemmende elemente in % by die legering. Byvoorbeeld: CE = %koolstof + 0,5 x (%silikon + %chroom) + 1,25 x %molibdeen + 3 x %nikkel.
Die CE moet tydens die keuse van die sweismetode in ag geneem word. By hoë CE (bv. > 0,8%) moet metodes soos TIG-sweiswerk verkies word, aangesien dit fyner beheer oor die hardheid moontlik maak. By lae CE kan minder streng metodes ook gebruik word.