Koolstofekwivalent-berekening
Die koolstofekwivalent-berekening gee 'n waarde wat die gedrag van die staal tydens sweis skat. 'n Hoë koolstofekwivalent lei tot meer martensiet en verhoog die risiko van krake.
Fisies-chemiese werkingsmeganisme
Die koolstofekwivalent-berekening som die persentasie-aandeel van koolstof (C) en sekere legeringsbegeleidende elemente soos nikkel (Ni), chroom (Cr), molibdeen (Mo) en vanadium (V) op. Hierdie som gee 'n aanduiding van die gevaarlikheid van die staal tydens sweis.
Metallurgiese relevansie en risiko's tydens sweis
'n Hoë koolstofekwivalent beteken dat die staal by vinnige afkoeling sterk na martensiet omskakel. Dit lei tot verhoogde hardheid en vatbaarheid vir krake. By 'n te hoë koolstofekwivalent (bv. bo 0,7 %) kan die sweislas baie hard word en sy vormbaarheid verloor.
Werkplaatspraktyk en handelingsinstruksies
Voordat die sweis begin, bereken 'n mens die koolstofekwivalent van die staal. Vir 'n staal met 0,5 % koolstof en 1 % nikkel is die koolstofekwivalent 1,5 %. By 'n waarde bo 0,7 % moet 'n stadige afkoeling (bv. deur afkoeling in die oond) toegepas word om krake te vermy. Die presiese afkoeltempo hang af van die staalsoort en die verlangde mikrostruktuur.