Martensitiese verharding
Martensitiese verharding is 'n mikrostruktuur-omvorming deur vinnige afkoeling, waar koolstof in die tetragonale rooster versterk en die hardheid sterk verhoog. Hierdie proses verhoog die taaiheid, maar kan lei tot kraakgevoelige strukture.
Fisies-chemiese werkingsmeganisme
Martensitiese verharding ontstaan wanneer 'n metaal vinnig uit die austenietgebied afgekoel word. Dit verhoed die volledige omskakeling van die rooster na die kubiese koperrooster en veroorsaak 'n gedwonge oplossing van koolstof in die tetragonale rooster. Die vinnige afkoeling verhoed ook die vorming van ontbindingsprodukte soos Fe₃C, wat tot 'n uiterste hardheid lei.
Metallurgiese relevansie & risiko's tydens sweiswerk
Martensitiese verharding verhoog die sterkte en taaiheid van die staal, maar dit kan ook lei tot kraakgevoelige strukture soos martensiet. Dit kan lei tot warmkrake en insluitings in die sweisnaat. Die hardheidstoets is dus deurslaggewend vir kwaliteitsbeheer.
Werkswinkelpraktyk & handleidings
Om martensitiese verharding te bereik, moet die metaal vinnig afgekoel word. Dit kan bereik word deur 'n kort tydsduur (t8/5 < 5 s) of deur die gebruik van koelwater. By die hardheidstoets moet 'n Brinell-hardheidsgraad van ten minste HB300 verseker word. Let daarop dat die metaal nie te vinnig afgekoel word nie, om kraakgevoelige strukture te vermy.