Martensietomsetting
Martensietomsetting is 'n vinnige fase-omsetting deur afkoeling wat tot 'n harde, kraakgevoelige rooster lei. Dit kom voor by vinnige afkoeling en verhoog die hardheid, maar ook die vatbaarheid vir krake.
Fisies-chemiese werkingsmeganisme
Die martensietomsetting is 'n diffusielose fase-omsettingsproses. By vinnige afkoeling (t8/5 < 5 s) bly die rooster in 'n vervormde toestand, wat tot 'n harde en kraakgevoelige martensiet lei.
Metallurgiese relevansie en risiko's tydens sweiswerk
Martensietomsetting verhoog die hardheid van die sweisnaat, maar dit maak die naat ook vatbaar vir warmkrake. Te vinnige afkoeling kan daartoe lei dat die rooster nie volledig uitgelyk word nie en krake ontstaan.
Werkwinkelpraktyk en handelingsinstruksies
Om martensietomsetting te vermy of te beheer, is dit belangrik om die afkoeltempo te reguleer. By staal met hoë koolstofinhoud (bv. HSS) moet die afkoeling stadig geskied om 'n uitgelykte en taai naat te verkry. Aanbevole afkoeltye wissel na gelang van die staalsoort, maar oor die algemeen moet t8/5 tussen 5 s en 25 s lê.