Nikkel-titaan-vormgeheue-effek
Omkeerbare termies of meganies geïnduseerde fasegedrag tussen austeniet en martensiet, wat 'n makroskopiese terugvorming moontlik maak.
Nikkel-titaan-legerings het hierdie spesiale truuk dat hulle aan hul ou vorm herinner wanneer jy hulle verhit. Dit kom van die omsetting tussen twee kristalroosters: by afkoeling word die materiaal sag en vervormbaar (martensiet), by verhitting spring dit terug in die harde, oorspronklike struktuur (austeniet).
By sweis moet jy regtig versigtig wees. As jy die legering te veel oorverhit of die afkoeling te stadig verloop, kan jy die mikrostruktuur so verander dat die geheue-effek weg is. Die temperature waarby die omsetting plaasvind, hang sterk van die presiese samestelling af.
In die praktyk beteken dit: jy moet die warmtetoevoer tydens sweis stewig in die hand hou, anders is die vormgeheue-funksie verby. En as jy die dele na die sweis weer in vorm wil bring, moet jy hulle op die regte temperatuur bring en daar 'n rukkie hou sodat die rooster heeltemal terugvorm.