Fasegrensvlak-verharding
Fasegrensverskuiwing-verharding verhoog die weerstand teen plastiese vervorming deur samehangende of gedeeltelik samehangende grense tussen fases wat dislokasies bemoeilik. Dit is tipies vir twee-fase legeringstelsels.
Fisies-chemiese werkingsmeganisme
Fasegrensverskuiwing-verharding vind plaas wanneer verskillende fases (bv. kristalstruktuur of chemiese samestelling) in 'n metaal teen mekaar stoot. Hierdie grense kan samehangend of gedeeltelik samehangend wees en verhoed die gly van dislokasies binne die materiaal. Dit lei tot 'n toename in die weerstand teen plastiese vervorming.
Metallurgiese relevansie & risiko's tydens sweiswerk
Hierdie verharding kan tydens die vorming van die sweisnaat lei tot verhoogde hardheid en laer smeebaarheid, wat die risiko van krake verhoog. Veral in twee-fase legeringstelsels soos martensiet of ferriet-austeniet-strukture is hierdie effek besonder sterk. 'n Te hoë hardheidsgehalte kan daartoe lei dat die sweisnaat vatbaarder is vir warmkrake en verbrokkeling.
Werkwinkelpraktyk & handelingsinstruksies
Om fasegrensverskuiwing-verharding te minimaliseer, moet die volgende maatrëels getref word:
• Beheer van die smeltyd: 'n Te kort smeltyd kan lei tot onvolledige vervorming en verhoogde hardheid.
• Regulering van die afkoelingspoed: 'n Vinnige afkoeling kan samehangende fasegrense vorm, terwyl 'n stadige afkoeling gedeeltelik samehangende grense skep. Die optimale afkoelingspoed hang af van die spesifieke metaal en die verlangde eienskappe.
• Gebruik van geskikte sweismetodes: By hoogs verhardende sweisprosesse soos TIG of MIG moet die vervorming en afkoeling noukeurig beheer word om 'n egalige hardheidsverspreiding te bereik.
• Na-sweisbehandeling: 'n Na-sweisbehandeling soos normalisering of tempering kan die hardheid verminder en die smeebaarheid verhoog om die voorkoms van krake te vermy.