Sweisstempel
Die sweisstempel is ’n geharde slagwerkzeug met ’n persoonlike nommer. Die sweiser slaan hierdie nommer permanent langs die sweisnaad in die komponent. So bly elke naad duidelik aan een sweiser en sy kwalifikasie toegewys.
Fisies-chemiese werkingsmeganisme
'n Geharde staalstempel dra 'n verhoogde afdruk van syfers of letters. Die sweiser sit die stempel op die komponent se oppervlak en slaan met 'n hamer daarop. Die slag vervorm die metaal plasties. Die verhoogde afdruk druk as 'n blywende verdieping in die materiaal in. Die merkie bly selfs na die sweis en by normale belasting goed leesbaar. Die stempel werk suiwer meganies – geen chemiese reaksies vind plaas nie.
Metallurgiese relevansie & risikos by sweis
Elke stempelmerk skep 'n skerp rand. Hierdie rand werk soos 'n kerf. Onder trekbelasting of swaaimoment kan 'n skeurtjie by hierdie kerf ontstaan. Dit is veral krities by hoësterkte staal, by koue vervorming of by komponente met dinamiese belasting. Ook direk in die sweisnaat is 'n stempel verbode. Die naat het reeds 'n growwe gietstruktuur en is sensitief vir bykomende kerwe. By vlekvrye staal vernietig die slag die beskermende chroomoksiedlaag. Daardeur styg die korrosiegevoeligheid by die stempelplek.
Werkwinkelpraktyk & instruksies
Plaas die stempel net op die grondmateriaal. Hou ten minste 10 mm afstand van die sweisnaatrand. Gebruik 'n stewige onderlaag of 'n teengehouer sodat die slag skoon en eenmalig sit. Gebruik net volledig leesbare en goedgekeurde sweiserstempels. Moenie op sterk geboë oppervlaktes of in areas met reeds hoë spanning slaan nie. Kontroleer die leesbaarheid van die merkie ná die stempel. By hoësterkte staal of dinamies belaste komponente, kontroleer of 'n stempelmerk toelaatbaar is. Indien nie, gebruik alternatiewe merke soos kleurpotlood, plakker of 'n slaggetal net op 'n onkritiese plek.