Webhoogte
Die webhoogte is die nie-afgeskuinsde, reguit web aan die onderkant van 'n sweisvoeg. Dit dien as 'n warmte- en smeltbadversperring en verhoed die deurbrand van die wortel. Die webhoogte bepaal die deursmelting en dus die sterkte en taaiheid van die naat.
Fisies-chemiese werkingsmeganisme
By 'n V-groef of soortgelyke voegvorm word die plaat aan die boonste rand skuins gesny, maar aan die onderste rand bly 'n reguit steg staan. Hierdie steg het 'n bepaalde hoogte, die steeghoogte. Tydens sweis smelt die boog die materiaal. Die steg dien as 'n gedefinieerde reswanddikte by die wortel. Die vloeibare smeltbad dring in die voeg in en moet die steg heeltemal opsmelt om 'n deurgesweisde wortel te bereik. Is die steg te dun, brand die bad deur die agterkant. Is die steg te dik, smelt die wortel nie heeltemal op nie en bly daar 'n nie-opgesmelte res oor wat as 'n bindfout werk. Die warmte-inbring en warmte-afvoer speel 'n rol: Die steg stoor warmte en gelei dit weg. By te vinnige afkoeling kan martensiet in die steggebied ontstaan.
Metallurgiese relevansie & risiko's tydens sweis
'n Te klein steeghoogte lei tot deurbrand, wortelterugval, onbeheerde smeltbadverliese en moontlike wortelporositeit. 'n Te groot steeghoogte veroorsaak bindfoute by die wortel, onvoldoende deursweising, kerfwerking, verminderde dravermoë en kraakinisiasie. Die steeghoogte beïnvloed indirek die afkoelgedrag van die wortelsone: 'n Dik steg gelei warmte vinniger weg en kan tot vinnige afkoeling met martensietvorming lei, veral by hoërsterkte staal. Daardeur daal die taaiheid en die gevaar van koue- of waterstofkrake styg. Warmkrake is ook moontlik as die steg nie reg opgesmelt word nie en die smeltbad onder spanning stol.
Werkswinkelpraktyk & handelingsinstruksies
Die steeghoogte moet volgens plaatdikte en sweismetode gekies word. Algemene riglyne: By plaatdiktes tot 8 mm: 1 tot 1,5 mm. By 8 tot 15 mm: 1,5 tot 2,5 mm. Bo 15 mm: 2 tot 3 mm. By TIG-sweis eerder kleiner, by MAG-sweis effens groter. Kontroleer die steeghoogte voor die sweis met 'n maat of skuifmaat oor die hele naatlengte – dit moet gelyk wees. Is die steeghoogte te groot, kan die voeg nabehandel word (steg verminder) of die sweisparameters aangepas word: hoër stroomsterkte of spesiale worteltegniek. Is die steeghoogte te klein, help teensweis of die stut van die wortel met keramiek- of koperonderlaag. Praktykreël: Kies die steeghoogte so dat met die beskikbare sweisparameters 'n veilige deursweising sonder deurbrand bereik word – meestal ongeveer 1 tot 2 mm, afhangend van die warmte-inbring.