Omvormingsplastisiteit
Omvormingsplastisiteit is die vermoë van metale om plasties te vervorm terwyl hulle hul kristalstruktuur verander. Dit gebeur by lae belastings en lei tot tydelike vervormings.
Fisies-chemiese werkingsmeganisme
Tydens die omskakeling van een metaalrooster na 'n ander (bv. van austeniet na martensiet), verander die atoomrangskikking. Hierdie volume-veranderings veroorsaak plaaslike spanning wat die materiaal plasties vervorm en tydelik van vorm verander.
Metallurgiese relevansie & risiko's by sweiswerk
By 'n gebrek aan transformasie-plastisiteit kan daar skeuropgeleë strukture ontstaan, veral by vinnige afkoeling. Dit verhoog die vatbaarheid vir warmbarste en verminder die meganiese eienskappe van die sweislas.
Werkplasie praktyk & instruksies
Om transformasie-plastisiteit te verseker, is beheerde afkoeling nodig. Dit kan bereik word deur die keuse van die regte skermgas en die handhawing van die korrekte sweistemperatuur. By swaar staalsoorte (bv. HSS) moet die afkoelspoed nie te vinnig wees nie, om voldoende transformasie-plastisiteit te verseker.