Materiaalhardheid
Materiaalhardheid is die weerstand van 'n materiaal teen die indringing van 'n vaste liggaam. Dit dui aan hoe hard 'n materiaal is en beïnvloed sy meganiese eienskappe.
Fisies-chemiese werkingsmeganisme
Die hardheid van 'n materiaal word deur die struktuur van die atome bepaal. Vaste stowwe met atome wat naby aan mekaar lê, is harder as dié met atome wat ver uitmekaar lê. Die hardheid kan deur meganiese belasting, chemiese reaksies of termiese veranderinge beïnvloed word.
Metallurgiese relevansie en risiko's tydens sweiswerk
Te hoë hardheid kan die materiaal vatbaar maak vir barste en breuke. By die sweisnaad kan 'n ongelyke hardheidsverspreiding tot spanningsbondels lei wat tot warmbarste of breekpunte kan lei. Te lae hardheid daarenteen kan die materiaal te sag maak en dit vatbaar maak vir vervorming.
Werkspraktyk en handelingsinstruksies
Om optimale hardheid te bereik, moet die sweisparameters soos temperatuur, tyd en spanning presies beheer word. By staal word die hardheidsgraad deur die mikrostruktuur bepaal. Te vinnige afkoeling kan tot harde martensiet lei, terwyl langsame afkoeling tot sagte austeniet lei. Die hardheid kan met metodes soos die Brinell-hardheidstoets of die Rockwell-hardheidstoets gemeet word.