Koeltijd
De koeltijd is de tijd die het lasmetaal nodig heeft om van een hoge temperatuur (bijv. 800 °C) af te koelen naar een lagere waarde (bijv. 500 °C). Deze beïnvloedt de hardheidsvorming en de fasestructuur van het staal.
Fysisch-chemisch werkingsmechanisme
De koeltijd verwijst naar de periode waarin het lasmetaal van een hoge temperatuur daalt. Dit proces beïnvloedt de atomaire structuur van het materiaal en kan leiden tot verschillende fasen zoals martensiet of austeniet.
Metallurgische relevantie & risico's bij het lassen
Een te snelle afkoeling (korte koeltijd) kan leiden tot een harde, scheurgevoelige structuur (martensiet). Dit verhoogt de spanning en vergroot het risico op krimpscheuren en hete scheuren. Een te langzame afkoeling (lange koeltijd) kan leiden tot een zacht, taai microstructuur (austeniet), wat de taaiheid en sterkte vermindert.
Werkplaatspraktijk & instructies
Om een optimale koeltijd te garanderen, moet het lasmetaal in een gecontroleerde omgeving worden afgekoeld. Dit kan worden bereikt door gebruik van koelwater of speciale koelmatrijzen. Voor staalsoorten met een hoog koolstofgehalte wordt een koeltijd van 5 tot 10 seconden (t8/5) aanbevolen om een uitgebalanceerde hardheid en taaiheid te verkrijgen.