Equivalente nikkel-verhouding
De equivalente nikkel-verhouding is een wiskundige kenmerk die de effectiviteit van austenietvormende legeringselementen ten opzichte van nikkel kwantificeert. Het wordt gebruikt om de fasestabiliteit in hooggelegeerde staalsoorten te bepalen.
Fysisch-chemisch werkingsmechanisme
De nikkel-equivalent (EN) is een index die de effectiviteit van austenietvormende elementen zoals kobalt, molybdeen en chroom ten opzichte van nikkel aangeeft. Deze wordt berekend door de hoeveelheden van deze elementen op te tellen bij hun respectievelijke gewichtsverhoudingen tot een referentiewaarde (in dit geval nikkel).
Metallurgische relevantie & risico's bij het lassen
De EN beïnvloedt de fasestabiliteit en het microstructuur van het staal. Een hoge EN-waarde leidt tot een grotere austenietvorming, wat de duurzaamheid en taaiheid verhoogt, maar ook de hardheid vermindert. Een lage EN-waarde kan leiden tot de vorming van ferriet en martensiet, wat de hardheid verhoogt, maar de taaiheid en vervormbaarheid vermindert.
Werkplaatspraktijk & instructies
Bij het lassen van hooggelegeerde staalsoorten met een hoge EN-waarde is het belangrijk om een langzame koeltijd te waarborgen (t8/5 > 25 s), om de austenietvorming te bevorderen. Bij een lagere EN-waarde moet de koeltijd worden verkort (t8/5 < 5 s), om voldoende hardheid te bereiken. De exacte koeltijd hangt af van de specifieke legering en de gewenste eigenschappen.