CET-equivalent voor lasbaarheid
Het CET-equivalent is een gemodificeerde versie van het koolstofequivalent (CEV), dat mangaan en molybdeen met lagere wegingsfactoren meeneemt. Het helpt bij het bepalen van koelomstandigheden en voorverwarmingstemperatuur voor moderne constructiestalen.
Fysisch-chemisch werkingsmechanisme
De CET-equivalent berekent de lasbaarheid van staal door koolstof (C), mangaan (Mn) en molybdeen (Mo) met bepaalde wegingsfactoren op te tellen. Deze som geeft aan hoe het metaal zich gedraagt tijdens het afkoelen.
Metallurgische relevantie & risico's bij het lassen
Een te hoge CET-equivalent kan leiden tot snelle afkoeling en ervoor zorgen dat de structuur glashard wordt. Dit verhoogt de gevoeligheid voor scheuren en vermindert de taaiheid van het staal. Een te lage CET-equivalent kan daarentegen leiden tot langzamere afkoeling, wat korrelgroei en daarmee een verminderd sterkteniveau veroorzaakt.
Werkplaatspraktijk & instructies
Om de CET-equivalent te berekenen, tel je de volgende wegingsfactoren vermenigvuldigd met de overeenkomstige elementgehalten op:
• Koolstof (C): 1
• Mangaan (Mn): 0.5
• Molybdeen (Mo): 0.2
Voorbeeld: Een staal heeft 0,4 % koolstof, 0,8 % mangaan en 0,3 % molybdeen.
CET = (0,4 * 1) + (0,8 * 0,5) + (0,3 * 0,2) = 0,4 + 0,4 + 0,06 = 0,86
De afkoelomstandigheden en voorverwarmingstemperatuur moeten zo worden gekozen dat de CET-equivalent binnen het optimale bereik van ongeveer 0,5 tot 1,0 ligt. Bij een CET-equivalent boven 1,0 moet de afkoeling langzamer plaatsvinden om scheuren te voorkomen. Bij een waarde onder 0,5 moet de afkoeling sneller zijn om korrelgroei te voorkomen.