Diffusieloze martensietomzetting
De diffusieloze martensietomzetting is een snelle omzetting van austeniet in martensiet bij zeer snelle afkoeling, zonder dat de atomen zich verplaatsen.
Fysisch-chemisch werkingsmechanisme
Bij diffusieloze martensietvorming blijft het kristalrooster ongewijzigd. Door snelle afkoeling (supersone snelheid) worden de atomen zo snel geduwd dat ze hun normale positie niet kunnen innemen en in plaats daarvan in een nieuwe ordening worden gerold.
Metallurgische relevantie en risico's bij het lassen
Deze omzetting kan leiden tot zeer harde en scheurgevoelige staalsoorten. Te snelle afkoeling kan de microstructuur zodanig veranderen dat deze vatbaar wordt voor hete scheuren. Dit verhoogt de spanning in de las en kan leiden tot breukplekken.
Werkplaatspraktijk en instructies
Om een gecontroleerde diffusieloze martensietvorming te bereiken, moet de koelsnelheid nauwkeurig worden gestuurd. Dit vereist vaak speciale lasprocessen zoals hoogfrequentlassen of laserlassen. De optimale koeltijd bedraagt doorgaans tussen 0,1 en 1 seconden, afhankelijk van het staal en de gewenste eigenschappen.