Diffusieloze schuifvervorming
Diffusieloze schuifvervorming is een snelle vormverandering door atomaire plaatsverwisseling over korte afstanden, typisch voor martensietomzetting.
Fysisch-chemisch werkingsmechanisme
De diffusieloze schuifvervorming treedt op bij snelle afkoeling. Atoomkernen wisselen van positie binnen het kristalrooster over afstanden kleiner dan een atoomafstand, zonder dat de atomen volledig uitwisselen (diffusie). Dit leidt tot een plotselinge vervorming van het rooster.
Metallurgische relevantie & risico's bij het lassen
Deze vormverandering kan leiden tot een sterk martensiet dat glashard en scheurgevoelig is. Bij te snelle afkoeling (t8/5 < 5 s) ontstaat een hoge hardheid die het materiaal gevoeliger maakt voor scheuren. Dit verhoogt het risico op hete scheuren en vermindert de mechanische taaiheid.
Werkplaatspraktijk & instructies
Om diffusieloze schuifvervorming te beheersen, is een zorgvuldige koelstrategie vereist. Gebruik een langzaam afkoelend proces (t8/5 > 25 s) en vermijd snelle koeling na het lassen. Dit vermindert de hardheid en verlaagt het risico op scheuren.