Gedisloceerd martensiet
Gedisloceerd martensiet is een ondervorm van martensiet met een hoog aantal dislocaties in koolstofarm staal. Het biedt een goede combinatie van sterkte en vervormbaarheid.
Fysisch-chemisch werkingsmechanisme
Gedislokeerd martensiet ontstaat door snel afkoelen van koolstofarme staalsoorten, waarbij de atomaire structuur verandert in een glasharde, hooggedislokeerde vorm. Deze dislocaties zijn lijnfouten in het kristalrooster die de beweging van atomen belemmeren en zo bijdragen aan de sterkteverhoging.
Metallurgische relevantie & risico's bij het lassen
Gedislokeerd martensiet kan in koolstofarme staalsoorten ontstaan bij snel afkoelen, wat leidt tot verhoogde hardheid en geringere vervormbaarheid. Dit kan leiden tot scheuren of breuken in het werkstuk, vooral wanneer de las onder mechanische belasting staat. Bovendien kan de hoge hardheid het lassen bemoeilijken en de levensduur van de las verminderen.
Werkplaatspraktijk & instructies
Om gedislokeerd martensiet te vermijden, moet bij koolstofarme staalsoorten een gecontroleerde afkoeling worden uitgevoerd. Dit kan worden bereikt door gebruik van koelwater of speciale koelmedia. De koelsnelheid moet zo worden ingesteld dat het kritische temperatuurvenster (t8/5) tussen 10 en 20 seconden ligt. Dit voorkomt een te snelle afkoeling en de vorming van gedislokeerd martensiet.