Gedisloceerd martensietstructuur
Gedisloceerd martensietstructuur is een sterk dislocatierijke, latvormige kristaltoestand in staal. Het ontstaat door plastische relaxatie tijdens de schuifvervorming en leidt tot hoge spanningsopbouw.
Fysisch-chemisch werkingsmechanisme
De martensietstructuur ontstaat bij snelle afkoeling van hoogtemperatuurstaalsoorten, waarbij het kristalrooster sterk wordt vervormd. Dit leidt tot een latvormige ordening met veel dislocaties. De plastische relaxatie tijdens de schuifvervorming kan deze dislocaties verder versterken, wat leidt tot een dislocatiemartensietstructuur.
Metallurgische relevantie en risico's bij het lassen
Een dislocatiemartensietstructuur is zeer hard en heeft een hoge spanningsopbouw. Dit kan leiden tot hete scheuren en spanningen in het materiaal, vooral bij verdere vervorming of mechanische belasting. De hardheid maakt het materiaal ook moeilijk te bewerken en te vormen.
Werkplaatspraktijk en instructies
Om een dislocatiemartensietstructuur te vermijden, is het belangrijk om de afkoelsnelheid tijdens het lasproces te controleren. Dit kan worden bereikt door de juiste lasmethode en -parameters te kiezen. Bij staalsoorten met een hoog koolstofgehalte is langzame afkoeling (bijv. door naverwarming) aan te raden. Nabehandeling door temperen kan de spanningsopbouw verminderen en het materiaal zachter maken.