Fasenregel van Gibbs
Een wiskundige formule die het aantal thermodynamische vrijheidsgraden van een systeem berekent op basis van fasen en componenten.
De fasenregel is in de kern simpel: hij vertelt je hoeveel vrijheden je hebt bij het lassen voordat de toestand van het materiaal verandert. Kijk naar het fasediagram, dan zie je waar smelt en vaste fase naast elkaar voorkomen. Precies in dat gebied, het stollingsinterval, ligt het probleem: hoe breder dat is, hoe groter het risico op hete scheuren, omdat de restsmelt niet meer kan nvloeien. Bij aluminiumlegeringen gebruik je toevoegmaterialen met veel silicium; die stollen bijna zonder interval en zijn daardoor ongevoelig. Bij staal is het punt waar je langzaam afkoelt in het tweefasengebied (ferriet + austeniet) heikel – daar ontstaan die harde, brosse eilandjes die de taaiheid verpesten. Dus: niet te veel warmte erin, en bij het gloeien altijd ruim onder de omvormingstemperatuur blijven, anders maak je de structuur weer kapot.