Randvervormingsenergie in het kristal
De randvervormingsenergie in het kristal is de energie die wordt opgeslagen door de verplaatsing van atomen aan de randen van het kristalrooster. Het beïnvloedt het vervormingsvermogen en de hardheid van het materiaal.
Fysisch-chemisch werkingsmechanisme
De randvervormingsenergie ontstaat door de verplaatsing of afwijking van atomen aan de randen van het kristalrooster. Deze verplaatsingen veroorzaken spanning in het rooster, die energie opslaat.
Metallurgische relevantie & risico's bij het lassen
Een hoge randvervormingsenergie kan het materiaal beter vervormbaar maken en de hardheid verhogen. Bij onvoldoende afkoeling na het lassen kan de energie leiden tot scheurgevoelige structuren, vooral wanneer martensiet ontstaat. Dit kan hete scheuren en lage taaiheid veroorzaken.
Werkplaatspraktijk & aanwijzingen
Om de randvervormingsenergie te beheersen, let op een zorgvuldige afkoeling na het lassen. Gebruik bij zeer harde staalsoorten met veel martensietvorming een langzame afkoeling (vaak over 24 uur) of voer een getemperd-hardingsproces uit. Bij lage hardheden kan een snelle afkoeling geschikt zijn om de vervormbaarheid te verhogen.