Koolstofequivalent
Het koolstofequivalent is een berekende waarde die de invloed van verschillende legeringselementen op het hardingsgedrag en de koude scheurgevoeligheid van constructiestaal tijdens het lassen samenvat. Het helpt bij het kiezen van het juiste lasproces.
Fysisch-chemisch werkingsmechanisme
Het koolstofequivalent (CE) is een som die de totale invloed van koolstof en andere elementen zoals silicium, chroom, molybdeen en nikkel op het hardingsgedrag van staal berekent. Deze berekening houdt rekening met het feit dat bepaalde elementen zich vergelijkbaar met koolstof gedragen en de structuur van het staal beïnvloeden.
Metallurgische relevantie & risico's bij het lassen
Een hoog koolstofequivalent leidt tot een sterker hardingsgedrag, wat de gevoeligheid voor koudescheuren verhoogt. Dit kan leiden tot scheuren en vervormingen in de lasnaad. Bij een lage CE is de structuur zachter en minder gevoelig voor koudescheuren, maar mogelijk niet zo sterk als gewenst.
Werkplaatspraktijk & instructies
Om het koolstofequivalent te berekenen, telt u de hoeveelheden koolstof en de overeenkomstige elementen in % bij de legering op. Voorbeeld: CE = %koolstof + 0,5 x (%silicium + %chroom) + 1,25 x %molybdeen + 3 x %nikkel.
De CE moet worden overwogen bij het kiezen van het lasproces. Bij een hoge CE (bijv. > 0,8%) verdient een proces zoals TIG-lassen de voorkeur, omdat het een nauwkeurigere controle over de hardheid mogelijk maakt. Bij een lage CE kunnen ook minder strenge methoden worden gebruikt.