Koolstofequivalent-formule
De koolstofequivalent-formule geeft een waarde die de hardbaarheid en lasbaarheid van een staal schat. Het houdt rekening met het koolstofgehalte en andere legeringselementen zoals silicium of chroom.
Fysisch-chemisch werkingsmechanisme
De koolstof-equivalentformule berekent een waarde die de hardbaarheid en lasbaarheid van een staal schat. Hierbij worden het koolstofgehalte en andere legeringselementen zoals silicium of chroom meegenomen. De formule helpt voorspellen of een staal te hard wordt en moeilijk te lassen is.
Metallurgische relevantie & risico's bij het lassen
Een te hoog koolstof-equivalent kan leiden tot sterke verharding van het microstructuur. Dit verhoogt de taaiheid, maar ook de gevoeligheid voor scheuren en heet scheuren. Bij een onvoldoende lasproces kan het staal te moeilijk vervormbaar zijn, wat tot lasfouten leidt.
Praktijk in de werkplaats & instructies
Voordat een staal gelast wordt, moet het koolstof-equivalent worden berekend. Voor laaggelegeerd staal (bijv. 1020) is het CE meestal onder 0,75 %, wat goed is om te lassen. Bij hooggelegeerd staal (bijv. 4340) kan het CE boven 1,0 % liggen, wat een zorgvuldigere lasprocedure vereist. Bij een hoog koolstof-equivalent is het belangrijk om de las langzaam en gecontroleerd te laten afkoelen om scheuren te voorkomen.