Koolstofequivalentberekening
De koolstofequivalentberekening geeft een waarde die het gedrag van het staal bij lassen schat. Een hoog koolstofequivalent leidt tot sterker martensiet en verhoogt het risico op scheuren.
Fysisch-chemisch werkingsmechanisme
Bij de berekening van het koolstofequivalent wordt het procentuele aandeel van koolstof (C) en bepaalde legeringselementen zoals nikkel (Ni), chroom (Cr), molybdeen (Mo) en vanadium (V) opgeteld. Deze som geeft een indicatie van de gevaren van het staal bij het lassen.
Metallurgische relevantie & risico's bij het lassen
Een hoog koolstofequivalent betekent dat het staal bij snelle afkoeling sterk in martensiet omzet. Dit leidt tot verhoogde hardheid en gevoeligheid voor scheuren. Bij een te hoog koolstofequivalent (bijv. boven 0,7 %) kan de lasnaad erg hard worden en verliest het zijn vormbaarheid.
Werkplaatspraktijk & aanwijzingen
Voordat het lassen begint, berekent men het koolstofequivalent van het staal. Voor een staal met 0,5 % koolstof en 1 % nikkel bedraagt het koolstofequivalent 1,5 %. Bij een waarde boven 0,7 % moet een langzame afkoeling (bijv. in de oven) worden toegepast om scheuren te voorkomen. De exacte koelsnelheid hangt af van de staalsoort en het gewenste microstructuur.