Kristallisatiekiem
Een kristallisatiekiem is een zeer klein, stabiel kristallijn gebied waaruit bij afkoeling een nieuw metaalrooster ontstaat. Het ontstaan vereist het overwinnen van een energiebarrière.
Fysisch-chemisch werkingsmechanisme
Een kristallisatiekiem ontstaat uit een vloeibare metaalsmelt doordat atomen willekeurig samenkomen tot een stabiel rooster. Dit proces vereist een energiebarrière die wordt overwonnen door de warmte-uitwisseling tijdens het afkoelen.
Metallurgische relevantie en risico's bij het lassen
De grootte en het aantal kristallisatiekiemen beïnvloeden de structuur en eigenschappen van het gelaste staal. Te kleine of te veel kiemen kunnen leiden tot ongelijkmatige afkoeling en fijne korrels, wat de taaiheid en hardheid vermindert. Dit kan leiden tot scheuren en schade aan het werkstuk.
Werkplaatspraktijk en instructies
Om kristallisatiekiemen optimaal te beheersen, is het belangrijk om een homogene afkoeling van het metaal te garanderen. Dit kan worden bereikt door de juiste lasprocessen en -parameters te kiezen. Bij hoogtemperatuurlassen zoals TIG of MIG moet de beschermlaag dunner zijn om een gelijkmatige koeling te waarborgen.