Kubisch-vlakgecentreerd kristalrooster
Het kubisch-vlakgecentreerde kristalrooster is het basisrooster van austeniet met twaalf buren per atoom. Het maakt een hoge oplosbaarheid van interstitiële atomen mogelijk en geeft het staal zijn karakteristieke eigenschappen.
Fysisch-chemisch werkingsmechanisme
Het kubisch-vlakgecentreerde kristalrooster, ook bekend als Face-Centered Cubic (FCC), heeft een specifieke rangschikking van atomen in een kubisch rooster met atoomposities op de hoeken en in het midden van elk vlak. Dit rooster maakt een hoge dichtheid aan interstitiële oplossingen mogelijk, zoals koolstof of silicium, zonder dat het kristalrooster wordt verstoord.
Metallurgische relevantie & risico's bij het lassen
Het kubisch-vlakgecentreerde rooster is typisch voor austeniet en geeft het staal zijn hoge taaiheid en vervormbaarheid. Bij te snelle afkoeling kan het echter veranderen in een martensitische microstructuur, wat de hardheid verhoogt maar tegelijkertijd de duurzaamheid en vervormbaarheid vermindert. Dit kan leiden tot hete scheuren en schade.
Werkplaatspraktijk & instructies
Om het kubisch-vlakgecentreerde rooster tijdens het lassen te behouden, is het belangrijk om een gecontroleerde afkoeling uit te voeren. Dit kan worden bereikt door gebruik van koelwater of speciale koelmantels om de koelsnelheid te beperken. De optimale koeltijd moet tussen 5 en 25 seconden liggen, afhankelijk van het staaltype en de lasnaaddikte.