Martensitische harding
Martensitische harding is een structuuromzetting door snel afkoelen, waarbij koolstof in het tetragonale rooster verstevigt en de hardheid sterk toeneemt. Dit proces verhoogt de taaiheid maar kan leiden tot scheur-gevoelige structuren.
Fysisch-chemisch werkingsmechanisme
Martensitische verharding ontstaat wanneer een metaal snel wordt afgekoeld vanuit het austenietgebied. Dit voorkomt de volledige omzetting van het rooster naar het kubische rooster en dwingt een gedwongen oplossing van koolstof in het tetragonale rooster. De snelle afkoeling voorkomt ook de vorming van ontledingsproducten zoals Fe₃C, wat leidt tot extreme hardheid.
Metallurgische relevantie en risico's bij het lassen
Martensitische verharding verhoogt de sterkte en taaiheid van het staal, maar kan ook leiden tot scheurgevoelige structuren zoals martensiet. Dit kan leiden tot hete scheuren en kernscheuren in de lasnaad. De hardheidstest is daarom cruciaal voor de kwaliteitscontrole.
Werkplaatspraktijk en instructies
Om martensitische verharding te bereiken, moet het metaal snel worden afgekoeld. Dit kan door een korte afkoeltijd (t8/5 < 5 s) of door gebruik van koelwater. Bij de hardheidstest moet een Brinell-hardheid van minimaal HB300 worden gegarandeerd. Zorg ervoor dat het metaal niet te snel wordt afgekoeld om scheurgevoelige structuren te voorkomen.