Martensietomzetting
Martensietomzetting is een snelle faseovergang door afkoelen, wat leidt tot een hard, scheurgevoelig rooster. Het treedt op bij snel koelen en verhoogt de hardheid, maar ook de gevoeligheid voor scheuren.
Fysisch-chemisch werkingsmechanisme
De martensietomzetting is een diffusieloos fase-overgangsproces. Bij snel afkoelen (t8/5 < 5 s) blijft het rooster in een vervormde toestand, wat leidt tot hard en scheurgevoelig martensiet.
Metallurgische relevantie & risico's bij het lassen
Martensietomzetting verhoogt de hardheid van de lasnaad, maar maakt de naad ook gevoelig voor hete scheuren. Te snel afkoelen kan ervoor zorgen dat het rooster niet volledig herstelt en er scheuren ontstaan.
Werkplaatspraktijk & instructies
Om martensietomzetting te vermijden of te beheersen, is het belangrijk om de afkoelsnelheid te reguleren. Bij staal met een hoog koolstofgehalte (bijv. HSS) moet het afkoelen langzaam gebeuren om een evenwichtige en taaie naad te krijgen. Aanbevolen koeltijden variëren per staalsoort, maar over het algemeen moet t8/5 tussen 5 s en 25 s liggen.