Oxide-insluitsel
Oxide-insluitsels zijn vaste, niet-metalen zuurstofverbindingen (bijv. Al₂O₃, SiO₂) die in het smeltbad ontstaan en in de gestolde las achterblijven. Ze werken als inwendige kerven: ze verstoren de krachtsdoorstroming, verminderen de taaiheid en kunnen tot scheuren leiden.
Fysisch-chemisch werkingsmechanisme
Oxides insluitingen ontstaan wanneer zuurstof in het smeltbad reageert met elementen zoals aluminium, silicium, mangaan of titanium. Deze reactie vormt vaste oxide deeltjes. Normaal stijgen deze deeltjes als slak naar het oppervlak. Als de smelt te snel stolt of de slak niet volledig wordt verwijderd, blijven de deeltjes gevangen in de naad. Ze zijn bros en hebben een andere uitzettingscoëfficiënt dan staal. Dit veroorzaakt spanningspieken op de korrelgrenzen.
Metallurgische relevantie & risico's bij het lassen
Oxides insluitingen werken als inwendige inkepingen. Ze verminderen de kerfslagwaarde en de vermoeiingssterkte van de lasnaad. Bij dynamische belasting kunnen vanuit deze insluitingen scheuren ontstaan. Vooral lijnvormige of vlakke insluitingen zijn gevaarlijk omdat ze de dwarsdoorsnede verzwakken. In hoogsterkte staalsoorten kunnen oxides insluitingen leiden tot bros breuk. Ook de corrosiebestendigheid neemt af omdat de insluitingen aangrijpingspunten vormen voor lokale corrosie.
Werkplaatspraktijk & aanwijzingen
Vermijd oxides insluitingen door schone lasflanken: verwijder roest, walshuid, vet en verf grondig met slijpen of borstelen. Gebruik een geschikt beschermgas met voldoende doorstroming (bijv. argon of menggas, 10–15 l/min) om zuurstoftoetreding te voorkomen. Voer de elektrode of de draad gelijkmatig, zodat de slak kan opdrijven. Bij meerlaags lassen verwijder na elke laag de slak volledig met slakhamer en staalborstel. Houd de voorwarmtemperatuur en de interpas-temperatuur binnen het voorgeschreven bereik om te snelle stolling te voorkomen. Controleer de naad na het lassen visueel en met niet-destructieve onderzoeksmethoden op insluitingen.