Plastische zone
Het smalle gebied direct voor de scheurpunt, waar de vloeigrens van het materiaal wordt overschreden. De grootte ervan beïnvloedt de spanningstoestand en de taaiheid aanzienlijk.
Als een scheur in het werkstuk onder belasting staat, hoopt de spanning zich op voor de punt. Als het materiaal taai genoeg is, vervormt het daar plastisch, wordt de scheurpunt stomp en heeft de scheur meer energie nodig om verder te lopen. Bij hoogsterkte staalsoorten is deze vervormingszone klein omdat het materiaal nauwelijks meegeeft – de scheur blijft scherp en breidt zich snel bros uit.
Bij het lassen maak je het vaak erger: de warmtebeïnvloede zone wordt hard en bros, en door krimp ontstaan eigen spanningen die de scheur extra 'trekken'. Daar komt waterstof bij dat de structuur bros maakt. Het resultaat is een kleine, harde zone die geen scheur kan opvangen.
In de praktijk betekent dit: neem een materiaal met goede taaiheid, warm het werkstuk voor om te voorkomen dat er een harde structuur ontstaat, en laat de las na het lassen niet te snel afkoelen. Scherpe randen en keepen moet je van tevoren schoon slijpen – elke keep is een startpunt voor een scheur. Als je de hardheid controleert en de las is te hard, helpt maar één ding: warmtebehandeling of lasparameters veranderen.