Relaxatie van inwendige spanningen
Relaxatie van inwendige spanningen is het proces waarbij inwendige spanningen in metalen afnemen door tijd en temperatuur. Dit gebeurt door thermische activering of plastisch vloeien, wat de geometrie van het onderdeel stabiliseert.
Fysisch-chemisch werkingsmechanisme
Inwendige spanningen ontstaan in metalen door onvolledige kristalstructuur of mechanische belasting. Deze spanningen kunnen in de loop van tijd en temperatuur worden opgeheven doordat de atoomstructuur zich aanpast. Thermische activering verhoogt de beweeglijkheid van atomen, terwijl plastisch vloeien hun positie verandert om spanningen te elimineren.
Metallurgische relevantie & risico's bij het lassen
Bij onvoldoende relaxatie kunnen inwendige spanningen na het lassen leiden tot scheuren of vervormingen. Dit kan vooral optreden bij hoogbelaste componenten en bij hoge spanningsniveaus in het materiaal. Te snel afkoelen kan relaxatie verhinderen, wat risico's oplevert voor de integriteit van het onderdeel.
Praktijk in de werkplaats & instructies
Om een effectieve relaxatie van inwendige spanningen te waarborgen, moet na het lassen een gecontroleerde koeling worden uitgevoerd. Dit kan worden bereikt door gebruik van een koelwand of koelgassen. De koelsnelheid moet worden afgestemd op de specifieke IJzer van het materiaal. Bij zeer kritische componenten is het raadzaam om langzaam te koelen om ervoor te zorgen dat alle spanningen worden opgeheven.