Krimpspanning
Krimpspanning ontstaat wanneer de lasnaad krimpt tijdens afkoeling, maar wordt tegengehouden door het koude basismateriaal. Het trekt de naad samen en kan bij brosse materialen scheuren veroorzaken.
Fysisch-chemisch werkingsmechanisme
Warm wordt groot, koud wordt klein, dat geldt voor elk metaal. De hete las wil bij het afkoelen kleiner worden, maar het koude materiaal eromheen houdt hem vast. Wat niet mag krimpen, bouwt trekspanning op, en die loopt op tot aan de vloeigrens en daar overheen. Bij dikke delen wordt de las vanuit drie richtingen tegelijk vastgehouden. Dat is het ongunstigste geval, omdat het materiaal zich dan niet meer door vervorming uit de situatie kan redden.
Metallurgische relevantie en risico's bij het lassen
Op de krimpspanning komt nog de transformatie bovenop, want heeft meer ruimte nodig dan het microstructuur waaruit het ontstaat. Als dat samenvalt met een hard geworden, brosse zone, scheurt het en heb je de . Kan het onderdeel daarentegen meegeven, dan krijg je in plaats daarvan . Dezelfde oorzaak, twee uitkomsten. Hoe vast het is ingespannen, bepaalt welke je krijgt.
Werkplaatspraktijk en instructies
Niet alles muurvast inspannen. Geef het onderdeel een richting waarin het kan werken. Lasvolgorde van tevoren bedenken, in pijlersgang of wisselend lassen, voldoende hechtlassen zetten. De wortel eerst en vlot, zodat hij niet open gaat onder de last van de volgende lagen. Bij kritische onderdelen daarna .