Schuifvervorming van het rooster
Schuifvervorming van het rooster is een roostervervorming waarbij atomen gezamenlijk verschuiven zonder diffusie. Dit treedt op bij martensietvorming en leidt tot hoge spanningsopbouw.
Fysisch-chemisch werkingsmechanisme
Bij schuifvervorming van het rooster verschuiven atomen binnen het kristalrooster parallel aan de roosterrichting. Dit gebeurt zonder diffusie en door samenwerking van de atomen, wat leidt tot een snelle transformatie.
Metallurgische relevantie & risico's bij het lassen
Schuifvervorming is kenmerkend voor martensietvorming bij snelle afkoeling. Het veroorzaakt hoge spanningen in het materiaal, wat leidt tot scheurgevoelige structuren en het risico op hete scheuren vergroot. Bij overmatige schuifvervorming kan het materiaal glashard worden.
Werkplaatspraktijk & instructies
Om schuifvervorming te minimaliseren, zorg voor een gecontroleerde afkoeling na het lassen. Gebruik geschikte koelmiddelen en vermijd snelle koelsnelheden. Bij hoogspanningsstaal is een langzame koeling (t8/5 > 25 s) aan te raden om martensietvorming te voorkomen.