Uitscheiding van secundair cementiet
Uitscheiding van secundair cementiet is het verschijnen van ijzercarbidedeeltjes in onder-eutectoïde staal bij langzame afkoeling, wanneer het koolstofgehalte de oplosbaarheidsgrens van ferriet overschrijdt. Dit leidt tot verhoogde hardheid en taaiheid, maar ook tot gevaren zoals scheuren en slijtage.
Fysisch-chemisch werkingsmechanisme
Bij de uitscheiding van secundair cementiet vormt zich ijzercarbide (Fe3C) in onder-eutectoïde staalsoorten, wanneer de afkoeling langzaam genoeg is en het koolstofgehalte boven de oplosbaarheidsgrens van ferriet uitkomt. Dit proces gebeurt langs de voormalige austenietkorrelgrenzen.
Metallurgische relevantie & risico's bij het lassen
De uitscheiding van secundair cementiet verhoogt de hardheid en taaiheid van het staal, wat de mechanische eigenschappen verbetert. Het kan echter ook leiden tot verhoogde spanningsconcentratie, wat risico's op scheuren en slijtage met zich meebrengt. Bij onvoldoende afkoeling kan de uitscheiding niet volledig plaatsvinden, wat leidt tot ongelijke hardheidsverdelingen en mogelijke lasfouten.
Werkplaatspraktijk & richtlijnen
Om de uitscheiding van secundair cementiet gecontroleerd te laten verlopen, is het belangrijk om een langzame afkoeling door het eenfasengebied te garanderen. Dit kan worden bereikt door de keuze van het juiste lasproces en de juiste koelstrategie. Bij staal met een hoog koolstofgehalte moet de afkoeltijd minimaal 10 seconden per cm³ materiaal bedragen om een homogene uitscheiding te garanderen.