Waterharding
Waterharding is het afschrikken van staal in water. Water koelt zeer scherp en produceert maximale hardheid – maar ook maximale spanningen. Alleen ongelegeerd of laaggelegeerd staal verdraagt dit, en ook alleen bij eenvoudige geometrieën.
Fysisch-chemisch werkingsmechanisme
Water trekt de warmte sneller weg dan wat dan ook in de hardingsruimte. De koolstof krijgt geen tijd om uit te wijken, en je krijgt het hardste dat uit dit staal te halen is. De adder zit in hetzelfde proces: er vormt zich een damphuid om het werkstuk, en die breekt niet overal tegelijk in. Waar hij langer blijft hangen, koelt het staal langzamer af en blijft er een zachte plek staan.
Metallurgische relevantie & risico's bij het lassen
Scherp afkoelen betekent een steil verloop tussen rand en kern, en dat betekent de hoogste interne spanningen. Daar komt bij dat martensiet meer ruimte nodig heeft dan het eerdere structuur. Het scheurrisico ligt daarmee duidelijk boven dat van , net als de . Acceptabel is dit alleen bij ongelegeerde of laaggelegeerde soorten met een kleine , en ook dan alleen bij eenvoudige, gelijkmatige doorsneden.
Werkplaatspraktijk & instructies
Snel onderdompelen en het werkstuk bewegen, zodat de damphuid openbreekt. Water handwarm, niet ijskoud. Werkstukken met boringen, groeven, scherpe randen of dikke doorsnedesprongen horen niet in het water. Daar scheurt het bij de inkeping, en wel meteen. Na het afschrikken direct en het werkstuk tot die tijd niet laten afkoelen.