Taaiheid
Taaiheid is het vermogen van een materiaal om slag- en stootenergie op te nemen zonder te breken. Het is de tegenpool van hardheid: hoe harder staal, hoe brozer — hoe taaier, hoe zachter.
Fysisch-chemisch werkingsmechanisme
Taai betekent: het materiaal neemt de klap aan, buigt en breekt niet. De energie stopt het in vervorming in plaats van er een scheur van te maken. Dat wordt getest in de , waarbij een slingerhamer een gekerfd proefstuk doorslaat en gemeten wordt hoeveel arbeid daarvoor nodig was. Taai maakt fijn korrel, een ontlaten structuur en een schoon staal zonder veel vuil erin. Bros maakt grof korrel en alles wat als insluitsel in de structuur rondligt.
Metallurgische relevantie & risico's bij het lassen
Taaiheid hangt af van de temperatuur. Onder de breekt hetzelfde staal dat in de zomer toegeeft, in de winter als glas. Daarom is lassen bij vorst in een open hal geen klein vergrijp. De grofkorrelige zone van de is de taaiheidsarmste plek aan het hele component, en ingesloten waterstof maakt het niet beter. Elke kerf verzamelt spanning en maakt van een taai materiaal een dat bij de eerste klap scheurt.
Werkplaatspraktijk & handelingsinstructies
Naadovergangen wegslijpen, niet laten staan. Ontsteekplekken en lasbatters horen niet naast de naad, dat zijn allemaal kleine kerven. Dwars op de trekrichting wordt niet geslepen. Bij kou vooraf voorwarmen, ook als het materiaal dat eigenlijk niet nodig heeft. Waar hardheid en taaiheid samen gevraagd zijn, stel je het compromis in via , en op hard basismateriaal leg je een taaie eronder.