Vergedingsstaal
Warmtebehandeling, ontlaatbroosheid en scheurgevoeligheid bij het
AI generated Veredelingsstaal krijgt door en – het – een combinatie van hoge sterkte en goede . Typische vertegenwoordigers zijn 42CrMo4 en 34CrNiMo6. Bij het zijn ze veeleisend, omdat de op hardt en zonder voorverwarming neigt tot koude scheuren.
Het is een tweestaps warmtebehandeling: het staal wordt – austenitiseren en – en vervolgens . Uit het harde, brosse ontstaat daarbij het taaie : fijn verdeelde carbiden in een ferritische matrix. Juist deze combinatie van hoge sterkte en goede maakt veredelingsstaal tot het materiaal voor assen, astappen, tandwielonderdelen, krukassen en zwaarbelaste bouten.
Typische vertegenwoordigers zijn () en (). Het koolstofgehalte ligt tussen 0,2 en 0,6%, daarbij komen , en . en verbeteren de doorharding – ze zorgen ervoor dat ook dikkere doorsneden in de kern doorharden – en verlaagt bovendien de , dus de temperatuur waaronder het staal bros wordt.
Bij het haalt al deze hardingskennis je in. De wordt bij het lokaal op hardingstemperatuur gebracht en koelt door de koude massa van het werkstuk zo snel af dat het vers vormt – het 'hardt op'. Deze harde, brosse rand naast de las is het perfecte startpunt voor de , vooral als er nog uit vochtige in het spel komt. De drie ingrediënten van de koude scheur – , trekspanning, waterstof – vind je bij het van veredelingsstaal dus allemaal samen.
Daar komt de bij: als de laswarmte het reeds veredelde structuur in het kritische ontlaatgebied brengt, kan het staal bros worden – een effect dat het veredelingsstaal bij het produceren zorgvuldig heeft vermeden en dat je bij het per ongeluk weer binnenhaalt. Daarom geldt bij het van veredelingsstaal dezelfde ijzeren regel als bij : nooit koud lassen, altijd voorverwarmen en gecontroleerd afkoelen. De hangt af van het koolstofgehalte, de plaatdikte en de legering – een vereist duidelijk meer dan een eenvoudige .