Warmvaste & drukvatstaalsoorten
16Mo3, 13CrMo4-5 en P91: materialen voor hitte en druk
AI generated Warmvaste staalsoorten behouden hun sterkte bij temperaturen boven 400 °C, drukvatstaalsoorten moeten onder inwendige druk dicht en taai blijven. Ze zitten in krachtcentrales, raffinaderijen en ketels. Bij het zijn ze streng gereguleerd – , waterstofarm werken en nawarmen zijn verplicht.
Warmvaste staalsoorten werken daar waar normale constructiestaalsoorten lang geleden al opgeven: bij temperaturen van 400 °C tot boven 600 °C. Stoomketels, oververhitters, turbines en raffinaderijleidingen vragen om materialen die hun ook onder langdurige belasting behouden. De belangrijkste legeringselementen zijn en : remt de kruip – de langzame, blijvende vervorming onder belasting bij hitte –, beschermt tegen oxidatie en .
De klassiekers: (0,3 % Mo) voor gematigde temperaturen, voor stoomleidingen, en de moderne 9%--staalsoorten / (X10CrMoVNb9-1), die dankzij en niobium ook bij 600 °C nog sterk zijn. Daarnaast zijn er de drukvatstaalsoorten tot , die vooral taai en goed lasbaar moeten zijn, omdat ze onder inwendige druk staan. Gemeenschappelijk hebben ze allemaal: ze zijn meestal of genormaliseerd gegloeid om sterkte en te combineren.
Bij het regeert de voorzichtigheid. Deze staalsoorten vormen in de snel hard – vooral de 9%--staalsoorten zijn genadeloos. Daarom geldt: strikt (afhankelijk van de legering 150–300 °C), het waterstofgehalte minimaliseren en na het gecontroleerd afkoelen. De tweede vijand is de door : verdraagt geen vochtige elektroden en geen onreine lasnaden.
Na het komt het – bij deze staalsoorten bijna altijd verplicht om de inwendige spanningen te verminderen en de van de te verlagen. De temperatuur daarvoor ligt hoog (rond 700–760 °C) en moet exact worden aangehouden.