Metale ogniotrwałe i specjalne
, , tantal, niob i kobalt – materiały do ekstremalnych warunków
AI generated Metale ogniotrwałe, takie jak , , tantal i niob, topią się dopiero w ekstremalnie wysokich temperaturach. Razem z kobaltem pokrywają nisze: żarniki, piece wysokotemperaturowe, elektronika i ochrona przed zużyciem. Są drogie, trudne do spawania i wymagają specjalistycznej wiedzy.
Metale ogniotrwałe to ekstremiści w układzie okresowym. topi się dopiero przy 3422 °C – najwyższa temperatura topnienia spośród wszystkich metali –, przy 2623 °C, i tantal również leżą znacznie powyżej 2400 °C. Znasz z żarnika żarówki i z przy TIG-, z pieców wysokotemperaturowych, tantal z elektroniki (kondensatory), niob z nadprzewodników i turbin.
nie należy do metali ogniotrwałych, ale do metali specjalnych, które spotykasz w praktyce: jako podstawa stopów stellite służy ochronie przed zużyciem. Napawania stellite chronią gniazda zaworów, krawędzie skrawające i narzędzia mielące przed ścieraniem – nakładane napawaniem lub natryskiwaniem plazmowym.
Dlaczego te materiały tak trudno spawać? Trzy powody. Po pierwsze kruchość: metale ogniotrwałe stają się kruche w wysokiej temperaturze w obecności tlenu i azotu – i tworzą kruche tlenki, które rozkładają granice ziaren. jest więc możliwe tylko pod perfekcyjnym lub w próżni. Po drugie rekrystalizacja: przy ziarno w grubieje, a jak i tracą przez to swoją – z ciągliwego drutu powstaje szklista, krucha część. Po trzecie cena: te metale są drogie, błędy są drogie, a metody (wiązka elektronowa, próżnia) to technika specjalistyczna.
W praktyce spotykasz te materiały przy przeważnie tylko pośrednio – jako w twoim uchwycie TIG lub jako powłokę stellite, którą naprawiasz. Bezpośrednie części z lub molibdenu pozostaje zarezerwowane dla specjalistów z techniką wiązki elektronowej lub próżniową.