Kaynaklanabilirlik için CET eşdeğeri
CET eşdeğeri, manganez ve molibdeni daha düşük ağırlık faktörleriyle dikkate alan modifiye edilmiş bir karbon eşdeğeri (CEV) versiyonudur. Modern yapı çelikleri için soğuma koşullarının ve ön ısıtma sıcaklığının belirlenmesine yardımcı olur.
Fizikokimyasal etki mekanizması
CET eşdeğeri, karbon (C), manganez (Mn) ve molibden (Mo) belirli ağırlık faktörleriyle toplayarak çeliklerin kaynaklanabilirliğini hesaplar. Bu toplam, metalin soğurken nasıl davranacağını gösterir.
Metalurjik önemi ve kaynakta riskler
Çok yüksek bir CET eşdeğeri hızlı soğumaya yol açabilir ve yapının cam gibi sertleşmesine katkıda bulunabilir. Bu, çatlaklara yatkınlığı artırır ve çeliğin tokluğunu azaltır. Çok düşük bir CET eşdeğeri ise daha yavaş soğumaya neden olabilir, bu da tane irileşmesine ve dolayısıyla daha düşük mukavemet seviyesine yol açar.
Atölye pratiği ve uygulama talimatları
CET eşdeğerini hesaplamak için aşağıdaki ağırlık faktörlerini karşılık gelen element içerikleriyle çarpıp topla:
• Karbon (C): 1
• Manganez (Mn): 0.5
• Molibden (Mo): 0.2
Örnek: Bir çelikte 0,4 % karbon, 0,8 % manganez ve 0,3 % molibden var.
CET = (0,4 * 1) + (0,8 * 0,5) + (0,3 * 0,2) = 0,4 + 0,4 + 0,06 = 0,86
Soğuma koşulları ve ön ısıtma sıcaklığı, CET eşdeğeri yaklaşık 0,5 ila 1,0 arasındaki optimum aralıkta kalacak şekilde seçilmelidir. CET eşdeğeri 1,0 üzerindeyse çatlakları önlemek için soğuma yavaşlatılmalıdır. Değer 0,5 altındaysa tane irileşmesini önlemek için soğuma hızlandırılmalıdır.