Kaltausriß
Hadde yüzeyine paralel, ana metalde tabaka şeklinde oluşan, kalınlık yönündeki yüksek büzülme gerilmelerinin neden olduğu bir çatlak türüdür. Özellikle çeliğin saflığının yetersiz olduğu durumlarda ortaya çıkar.
Fiziko-kimyasal etki mekanizması
Soğuk kopma, ana metalde, haddelenme düzlemine paralel oluşan katmanlı bir çatlaktır. Kalınlık yönündeki yüksek büzülme gerilmelerinden kaynaklanır. Bu gerilmeler, çelik soğurken sıvı fazdan katı faza geçtiğinde ve hacmini azalttığında ortaya çıkar.
Metalurjik önemi ve kaynakta riskler
Soğuk kopma, çeliğin mekanik dayanımını ciddi şekilde bozduğu için ciddi malzeme hasarına yol açabilir. Özellikle yük altında çatlaklara ve kırılmalara neden olabilir. Neden genellikle çeliğin yetersiz saflığıdır; bu da yapıyı kirleten ve gerilmeleri doğru şekilde dengeleyemeyen zararlı maddelere yol açar.
Atölye pratiği ve işlem talimatları
Soğuk kopmaları önlemek için çeliği kaynaktan önce temiz ve saf tutmak çok önemlidir. Bu, dikkatli bir temizlik ve yüksek saflıkta kaynak malzemesi kullanılarak sağlanabilir. Ayrıca soğutma adımları kontrollü ve yavaş olmalıdır; bu, çelikteki gerilmeleri en aza indirir. Ağır yüklemelerde ilave bir sertleştirme işlemi yapılması önerilir.