Martensitik sertleşme
Martensitik sertleşme, hızlı soğutma ile karbonun tetragonal kafeste çözünerek sertlikte önemli artış sağlayan bir yapı dönüşümüdür. Bu işlem tokluğu artırır ancak çatlamaya yatkın yapılar oluşturabilir.
Fizikokimyasal Etki Mekanizması
Martensitik sertleşme, bir metalin ostenit bölgesinden hızlıca soğutulmasıyla oluşur. Bu, kafesin tamamen kübik bakır kafesine dönüşmesini engeller ve karbonun tetragonal kafes içinde zorlanmış çözünmesine neden olur. Hızlı soğutma ayrıca Fe₃C gibi bozunma ürünlerinin oluşumunu da engeller ve aşırı sertliğe yol açar.
Metalurjik Önemi ve Kaynakta Riskler
Martensitik sertleşme çeliğin mukavemetini ve tokluğunu artırır, ancak aynı zamanda martensit gibi çatlamaya yatkın yapılara da yol açabilir. Bu, kaynak dikişinde sıcak çatlaklara ve iç gerilmelere neden olabilir. Bu nedenle sertlik testi kalite kontrol için çok önemlidir.
Atölye Pratiği ve Uygulama Talimatları
Martensitik sertleşme elde etmek için metal hızlıca soğutulmalıdır. Bu, kısa bir süre (t8/5 < 5 s) veya soğutma suyu kullanılarak sağlanabilir. Sertlik testinde en az HB300 Brinell sertlik değeri sağlanmalıdır. Çatlamaya yatkın yapıları önlemek için metalin çok hızlı soğutulmamasına dikkat edin.