Primer sementit ağı
Primer sementit ağı, karbonca zengin alaşımlarda yavaş soğuma sırasında gevrek bir karbür fazı olarak oluşur. Mekanik özellikleri ciddi şekilde bozar ve ısıl işlem gerektirir.
Fiziko-kimyasal etki mekanizması
Primer sementit ağı, dökme demir veya çelik gibi karbonca zengin alaşımların hızlı soğutulmasıyla oluşur. Soğuma sırasında karbon ve demir, gevrek bir karbür olan primer sementiti oluşturmak üzere yoğunlaşır. Bu süreç özellikle ostenit tane sınırlarında aktiftir.
Metalurjik önemi ve kaynak sırasındaki riskler
Primer sementit ağının oluşması, tokluk ve sertlik gibi mekanik özelliklerde önemli kayıplara yol açar. Ağın gevrekliği, özellikle yük altında çatlaklara ve sıcak çatlaklara neden olabilir. Ayrıca kimyasal korozyona karşı direnci de olumsuz etkileyebilir.
Atölye pratiği ve uygulama talimatları
Primer sementit ağını önlemek veya en aza indirmek için soğutma kontrollü ve yavaş yapılmalıdır. Bu, soğutma suyu veya özel soğutma ortamları kullanılarak sağlanabilir. Yüksek karbonlu çeliklerde, ağı çözmek ve mekanik özellikleri geri kazandırmak için termal son işlem (örn. ostenitleme) şarttır.