Büzülme iç gerilimleri
Büzülme iç gerilimleri, faz dönüşümü veya soğuma sırasında eşit olmayan hacim değişimlerinden kaynaklanır. Mekanik zorlanmalara yol açar ve çatlaklara neden olabilir.
Fizikokimyasal etki mekanizması
Büzülme iç gerilmeleri, bir malzemenin parçaları farklı hızlarda soğuduğunda veya faz geçişi sırasında (örneğin sıvıdan katı hale) büyüyüp küçüldüğünde ortaya çıkar. Bu eşit olmayan hacim değişimleri, malzeme yapısı içinde mekanik gerilmelere yol açar.
Metalurjik önemi ve kaynakta riskler
Büzülme iç gerilmeleri, özellikle doğru şekilde ele alınmadığında kaynak dikişinde çatlaklara ve kırılma noktalarına neden olabilir. Sıcak çatlamaya karşı duyarlılığı artırır ve malzemenin mekanik mukavemetini olumsuz etkileyebilir.
Atölye pratiği ve uygulama talimatları
Büzülme iç gerilmelerini en aza indirmek için kontrollü bir soğutma yapmak önemlidir. Bu, gerilim giderme araçları kullanarak veya sonradan gerilim giderme tavlaması yaparak sağlanabilir. Yüksek karbonlu çeliklerde, martensit oluşumunu ve dolayısıyla çatlak riskini azaltmak için yavaş soğutma sağlamak özellikle önemlidir.