İkincil sementit
İkincil sementit, ötektoid altı veya ötektoid üstü çeliklerin soğutulması sırasında ostenit tane sınırlarında ostenitten oluşur. Perlit oluşumunun başlangıcını işaret eder ve sertlik ile tane boyutunda artışa neden olabilir.
Fizikokimyasal etki mekanizması
İkincil sementit, soğutma sırasında östenitten demir karbürün (Fe3C) çökelmesiyle oluşur. Bu süreç, sıcaklık ötektoid noktasının altına düştüğünde ve metal tanesel bir yapıya dönüştüğünde başlar.
Metalurjik önemi ve kaynakta riskler
İkincil sementit oluşumu sertlikte ve tane boyutunda artışa yol açabilir, bu da çeliğin tokluğunu olumsuz etkileyebilir. Bu, daha fazla soğutmada çatlaklara veya deformasyonlara neden olabilir. Ayrıca sementit, kaynak dikişi kalitesini bozabilir ve artan gerilimlere yol açabilir.
Atölye pratiği ve uygulama talimatları
İkincil sementiti önlemek için soğutma kontrollü yapılmalıdır. Ötektoid altı çeliklerde (düşük karbonlu) yavaş soğutma önerilir. Ötektoid üstü çeliklerde (yüksek karbonlu) ise sementit oluşumunu engellemek için soğutma daha hızlı olmalıdır. Spesifik sıcaklıklar ve süreler çelik türüne ve kaynak yöntemine göre değişir.