İkincil sementit çökelmesi
İkincil sementit çökelmesi, ötektoid altı çeliklerde yavaş soğuma sırasında karbon içeriği ferritin çözünürlük sınırını aştığında demir karbür parçacıklarının ortaya çıkmasıdır. Bu artan sertliğe ve tokluğa, ancak çatlak ve aşınma gibi tehlikelere de yol açar.
Fizikokimyasal etki mekanizması
Sekonder sementit çökelmesi, ötektoid altı çeliklerde, soğuma yeterince yavaş olduğunda ve karbon içeriği ferritin çözünürlük sınırını aştığında demir karbür (Fe3C) oluşumuna neden olur. Bu süreç eski östenit tane sınırları boyunca gerçekleşir.
Metalurjik önemi ve kaynak riskleri
Sekonder sementit çökelmesi çeliğin sertliğini ve tokluğunu artırır, mekanik özelliklerini iyileştirir. Ancak aynı zamanda gerilme birikimini artırabilir, bu da çatlak ve aşınma risklerini beraberinde getirir. Yetersiz soğutmada çökelme tam olarak gerçekleşemez, bu da sertlik dağılımında düzensizliklere ve olası kaynak hatalarına yol açar.
Atölye pratiği ve uygulama talimatları
Sekonder sementit çökelmesini kontrollü bir şekilde sağlamak için, tek fazlı bölgeden geçerken yavaş soğutma sağlamak önemlidir. Bu, uygun kaynak yöntemi ve doğru soğutma stratejisi seçilerek elde edilebilir. Yüksek karbon içerikli çeliklerde, homojen bir çökelme sağlamak için soğuma süresi malzemenin cm³'ü başına en az 10 saniye olmalıdır.