Μη καταστρεπτική επιθεώρηση
Η μη καταστρεπτική επιθεώρηση (ΜΚΕ) χρησιμοποιεί φυσικά φαινόμενα όπως υπέρηχους, ακτίνες X ή μαγνητικά πεδία για να εντοπίσει ελαττώματα στο εξάρτημα χωρίς να το καταστρέψει. Δείχνει αμέσως ρωγμές, πόρους και ελαττώματα συνένωσης στη συγκόλληση. Έτσι το εξάρτημα παραμένει λειτουργικό και η επιθεώρηση είναι επαναλήψιμη.
Φυσικοχημικός μηχανισμός δράσης
Ο έλεγχος χρησιμοποιεί διαφορετικές φυσικές αρχές. Ο υπέρηχος στέλνει ηχητικά κύματα στο υλικό. Στα ελαττώματα τα κύματα ανακλώνται και γίνονται ορατά ως ηχώ. Οι ακτίνες X ή γάμμα διαπερνούν το εξάρτημα. Ένα φιλμ ή ανιχνευτής δείχνει τις διαφορές πυκνότητας ως σκιά. Ο μαγνητικός έλεγχος σωματιδίων χρησιμοποιεί μαγνητικό πεδίο. Ρωγμές στην επιφάνεια διαταράσσουν το πεδίο και έλκουν λεπτά σωματίδια σιδήρου. Ο έλεγχος διείσδυσης χρησιμοποιεί τριχοειδές φαινόμενο: το χρώμα διεισδύει σε ανοιχτές ρωγμές και γίνεται ορατό μετά τον καθαρισμό.
Μεταλλουργική σημασία & κίνδυνοι στη συγκόλληση
Οι συγκολλήσεις μπορούν να περιέχουν εσωτερικά ελαττώματα όπως πόρους, εγκλείσματα σκωρίας, ελαττώματα συνένωσης ή ρωγμές. Επιφανειακά ελαττώματα όπως ρωγμές ή εγκοπές δρουν ως εγκοπή και οδηγούν σε συγκέντρωση τάσεων. Τα εσωτερικά ελαττώματα μειώνουν τη φέρουσα διατομή. Αν ένα ελάττωμα δεν αναγνωριστεί, το εξάρτημα μπορεί να αστοχήσει ξαφνικά κατά τη λειτουργία. Ιδιαίτερα επικίνδυνες είναι οι ρωγμές ψυχρής υδρογόνωσης και οι θερμές ρωγμές, που συχνά εμφανίζονται μόνο μετά από ώρες.
Πρακτική στο συνεργείο & οδηγίες δράσης
Επίλεξε τη μέθοδο ελέγχου ανάλογα με το υλικό και τη θέση του ελαττώματος. Για σιδηρομαγνητικούς χάλυβες είναι κατάλληλος ο μαγνητικός έλεγχος σωματιδίων για επιφανειακές ρωγμές. Για μη μαγνητικά υλικά (αλουμίνιο, ανοξείδωτος χάλυβας) χρησιμοποίησε τον έλεγχο διείσδυσης. Για εσωτερικά ελαττώματα σε παχύτερα φύλλα από περίπου 6 mm χρησιμοποίησε υπέρηχο ή ακτίνες X. Έλεγξε μόνο μετά την πλήρη ψύξη, ώστε να γίνουν ορατές οι ρωγμές τάσεων. Διατήρησε την επιφάνεια ελέγχου καθαρή και ελεύθερη από σκουριά, σκωρία και λάδι. Τήρησε τα προβλεπόμενα όρια αποδοχής από το πρότυπο (π.χ. ISO 5817). Κατέγραψε κάθε εύρημα με θέση και μέγεθος.