Wypalenie
Przepalenie, ubytek pierwiastków stopowych z jeziorka spawalniczego wskutek odparowania lub utleniania w łuku. Powoduje to zubożenie spoiny i utratę wytrzymałości, ciągliwości lub odporności na korozję. Spawacz musi to skompensować odpowiednimi materiałami dodatkowymi lub środkami ochronnymi.
Fizykochemiczny mechanizm działania
W łuku elektrycznym panują temperatury powyżej 3000 stopni Celsjusza. Pierwiastki stopowe o niskiej temperaturze wrzenia odparowują. Należą do nich na przykład mangan (temperatura wrzenia 2061 stopni Celsjusza) i cynk (907 stopni Celsjusza). Inne pierwiastki, takie jak tytan czy aluminium, reagują z tlenem z powietrza lub z tlenków. Tworzą tlenki, które wypływają jako żużel lub ulatniają się jako dym. W rezultacie udział tych pierwiastków w ciekłym metalu maleje.
Znaczenie metalurgiczne i ryzyko podczas spawania
Utrata pierwiastków stopowych zmienia właściwości spoiny. Mniej manganu i krzemu oznacza gorsze odtlenienie i niższą wytrzymałość. Mniej chromu oznacza niższą odporność na korozję. Stal może stać się bardziej miękka lub stracić ciągliwość. Skutkiem mogą być pory, pęknięcia i niewystarczające wartości mechaniczne. Szczególnie krytyczne jest wypalenie w stalach wysokostopowych.
Praktyka warsztatowa i instrukcje postępowania
Wybierz materiał dodatkowy o wyższej zawartości pierwiastków stopowych niż materiał rodzimy. W ten sposób skompensujesz wypalenie. Przykład: przy spawaniu MAG wypalenie manganu może wynosić od 10 do 20 procent. Dlatego użyj drutu spawalniczego o odpowiednio wyższej zawartości manganu. Zwróć uwagę na skład gazu osłonowego. Zbyt dużo gazu aktywnego, takiego jak CO2, nasila utlenianie. Pracuj z krótkim łukiem lub techniką impulsową. To zmniejsza przegrzanie jeziorka spawalniczego. Elektrody z zasadowym otoczeniem lepiej chronią spoinę przed utlenianiem.