Kucie spoiny
Młotkowanie to obróbka jeszcze ciepłej spoiny zaraz po spawaniu młotkiem kulistym lub igłowym. Młotkowanie rozciąga spoinę i redukuje naprężenia skurczowe, które mogłyby prowadzić do pęknięć – najważniejsza ochrona przy materiałach podatnych na pękanie, takich jak stal narzędziowa do pracy na zimno i żeliwo.
Co daje młotkowanie
Podczas spawania metal topi się i kurczy przy krzepnięciu. Ten skurcz wywołuje naprężenia rozciągające w spoinie i strefie wpływu ciepła. Jeśli od razu młotkujesz jeszcze ciepłą spoinę, jest ona wciskana w dół i odkształca się na zewnątrz – dokładnie w kierunku sił skurczu. Dzięki temu naprężenia mocno maleją, a ryzyko pęknięć znacznie się zmniejsza.
Dlaczego jest to kluczowe przy stali do pracy na zimno
Stale do pracy na zimno utwardzają się w strefie wpływu ciepła na szkło. Twarde strefy plus naprężenia skurczowe oznaczają ryzyko pęknięć na zimno. Młotkowanie usuwa właśnie te naprężenia, zanim wywołają pęknięcie. Dlatego przy spawaniu stali narzędziowych to obowiązek, nie dodatek.
Technika dwóch osób
Sztuczka z praktyki: najlepiej weź drugą osobę, która macha młotkiem. Ty kładziesz ścieg i podnosisz palnik, a kolega od razu młotkuje jeszcze gorącą spoinę. Powtarzasz ten proces ścieg po ściegu do końca. Tak każda warstwa jest młotkowana, dopóki jest jeszcze gorąca i plastyczna.
Granice
Młotkowanie nie zastępuje podgrzewania ani kontrolowanego chłodzenia – to dodatkowy zabieg. Przy stalach wysokostopowych, martenzytycznych zbyt mocne młotkowanie może nawet wywołać nowe naprężenia, więc pracuj z umiarem.