Równoważnik niklu
Równoważnik niklu to matematyczny wskaźnik, który określa skuteczność pierwiastków austenitotwórczych w porównaniu z niklem. Stosowany do określania stabilności faz w stali wysokostopowej.
Fizykochemiczny mechanizm działania
Równoważny stosunek niklu (EN) to wskaźnik określający skuteczność pierwiastków austenitotwórczych, takich jak kobalt, molibden i chrom, w stosunku do niklu. Oblicza się go, sumując ilości tych pierwiastków pomnożone przez ich odpowiednie stosunki wagowe do wartości odniesienia (w tym przypadku niklu).
Znaczenie metalurgiczne i ryzyko przy spawaniu
EN wpływa na stabilność fazową i strukturę stali. Wysoka wartość EN prowadzi do większego tworzenia austenitu, co zwiększa trwałość i ciągliwość, ale także zmniejsza twardość. Niska wartość EN może prowadzić do tworzenia ferrytu i martenzytu, co zwiększa twardość, ale zmniejsza ciągliwość i plastyczność.
Praktyka warsztatowa i instrukcje postępowania
Przy spawaniu stali wysokostopowych o wysokiej wartości EN ważne jest zapewnienie powolnego chłodzenia (t8/5 > 25 s), aby sprzyjać tworzeniu austenitu. Przy niższej wartości EN czas chłodzenia należy skrócić (t8/5 < 5 s), aby osiągnąć wystarczającą twardość. Dokładny czas chłodzenia zależy od konkretnego stopu i pożądanych właściwości.